DOMATES NEDİR?

DOMATES NEDİR?

Domatesten bahsetmeden önce herkesçe karıştırılan bir bilgiyi netleştirmek isteriz: Domates bir meyve midir? ABD'de 1893 yılında sebzelerle birlikte saklanıp yenildiğinden sebze olarak sınıflandırmıştır fakat gerçekte meyvedir. Bu bilgiyi öğrendikten sonra domates sebze mi yoksa meyve mi diye düşünmenize gerek kalmayacak. Domates, aslen patlıcangiller ailesinden bir bitki türüdür.

Domatesin ilginç bir tarihi vardır. Bolivya ve Peru'da ilk olarak yabani sarı renkli bir domates türü bulunmuştur. Daha sonra Meksika'da yetiştirilmiş ve coğrafi keşifler ile birlikte Avrupa'ya ulaşmıştır. İtalyanlar sarı renginden ötürü onu “altın elma” olarak adlandırsa da çok geçmeden kırmızı türleri olduğu ortaya çıktı. Domates çok uzun zaman önce, pek çok Avrupalı için “aşk elması” olarak nitelendiriliyordu, çünkü insanları daha romantik hissettirdiğine inanılıyordu. Domatesin bizim mutfağımıza nasıl girdiğini merak ediyorsanız, buyurun yazımıza. Domatesin adı İspanyolca “tomate”den, gelmektedir, bu ismin kökeni de Nahuatl dilindeki “tomatotl” kelimesidir.

Günümüzde domates her mevsimde bulunabilse de, yaz aylarının gelmesiyle yüksek aromalı taze domatesler bizlerle oluyor.

Domates aynı zamanda çok düşük kalorilidir ve diyet menülerinin vazgeçilmezlerindendir. Diğer düşük kalorili yiyecekleri merak ediyorsanız sizi hemen yazımıza davet edelim!

Domates Nerede Yetişir?

Domates tohumu ekiminin genelde ilkbahar, sonbahar ve yaz aylarının başında tavsiye edilir. Tazeliğini kokusuyla kolaylıkla anlayabileceğiniz domateslerin ülkemiz genelinde Doğu Anadolu Bölgesi hariç her bölgede tarımı yapılıyor. Yine de en lezzetlilerinin Çanakkale, Bursa, Mersin ve Muğla’da üretildiği söyleniyor.

DOMATES ÇEŞİTLERİ

Domates dünya çapında çok fazla çeşide sahiptir. En bilinen 7 çeşidini sıralarsak:

1. Çeri domates

2. Salkım domates

3. Yeşil domates

4. Üzüm domates

5. İtalyan erik domatesi (Roma domatesi)

6. Beef domates

7. Bahçe domatesi (Heirloom)

Domates, patlıcangiller familyasına ait bir meyvedir. Anavatanı Güney ve Orta Amerika olan domates, oval veya yuvarlak şeklinde, kırmızı renkli bir bitkidir. İç kısmında tohumları bulunur. Dünyanın hemen hemen birçok yerinde yetiştirilen domates, yemeklerde en çok kullanılan malzemelerden biridir. Dünyanın dört bir yanında 9.000'den fazla domates çeşidi olduğu düşünülmektedir.

1. Ayaş Domates: Ankara'nın Ayaş ilçesi ile özdeşleşmiştir. Ülkemizin en verimli çeşitlerinden biridir. Ata tohumlardan tamamen doğal koşullarda üretilir. İnce kabuklu ve suludur. Ancak raf ömrü kısadır.

2. Kurak Domatesi: Sulama suyuna ihtiyaç duymadan yetişen bir türdür. Isparta'da yetiştirilir.

3.Lice Domatesi: Diyarbakır'ın Lice ilçesinde yetiştirilen bu domates, hibrit tohum kullanılmadan yetiştirilir. Pembe rengi ve lezzetiyle büyük bir üne sahiptir. Karla zenginleşen kaynak sularında beslenerek yetişir. Şekli ve kendine has aromasıyla çok sevilir.

4.Alakır Etlisi: Batı Toros yaylalarının bereketli topraklarında yetişir. Kırmızı renkli ve etli bir yapıya sahiptir. Akdeniz Bölgesi'nde sık sık tüketilir.

5.Maniye Domatesi: Safranbolu ile özdeşleşen Maniye domatesi, ortalama 150 yıl boyunca yetiştirilmemiştir. Tohumları yöre halkı tarafından saklanmış, bunun üzerine 2014 yılında bir proje başlatılarak yeniden yetiştirilmeye başlanmıştır.

6.Koyulhisar Domatesi: İsmini Sivas'ın en kuzeyinde bulunan Koyulhisar ilçesinden alıyor. Hasat sonrasında kısa sürede tüketilmesi gerekir.

7.Çanakkale Domatesi: Kumkale Ovası'ndan tüm Türkiye'ye sevkiyatı yapılan bu domates, en iri çeşitlerden biridir. Temmuz ayından Kasım ayının ortasına kadar hasat edilir. Kokusu ve lezzetiyle herkesi kendine hayran bırakır.

8.Yıldız Domates: Erkenci bir çeşittir. İri sırık domates olarak da bilinir. Kapıdağ Köyleri'nde yetiştirilir.

9.Yayla Domatesi: Bordoya dönük kırmızı rengindedir. Çok verimli bir çeşittir.

10.Armut Domates: Kırmızı renkli, az sulu ve etlidir. Genelde salça, konserve ve kurutma yapımında kullanılır.