İbar Ticaret/ Arçelik Küçükyalı Maltepe
  • BIST 100

    11156,2%0,15
  • DOLAR

    33,01% -0,14
  • EURO

    35,96% -0,47
  • GRAM ALTIN

    2545,38% -2,12
  • Ç. ALTIN

    4149,43% -1,91

1914-1922 ARASI KALKANDE ŞEHİTLERİ

Onlar; “Dönüşü yok gidişimizin, yolumuza gelen gelsin.” diyenlerin kahramanlık hikâyesinin ifadesidir.

YÖRESEL KÜLTÜRÜMÜZ 17.12.2023 13:38:00 0
1914-1922 ARASI KALKANDE ŞEHİTLERİ

KALKANDERELİ ŞEHİTLER

İshak Güven Güvelioğlu

 

Onlar; “Dönüşü yok gidişimizin, yolumuza gelen gelsin.” diyenlerin kahramanlık hikâyesinin ifadesidir. Onların hikâyesi en sevdiklerini ardında bırakarak “Esaret var, şehadet var ama geri dönmek yok gidişimizin.” diyenlerin hikâyesidir. Yine onların hikâyesi, bu topraklara duydukları vefayı, kanları ve canlarıyla bedel ödeyenlerin hüzünlü hikâyesidir. Evet, bedel ödediler ve Allah katında peygamberlikten sonra en yüksek mertebeye de eriştiler: Şehitlik…

Hani Allah (c.c) Bakara Suresi 154. âyetinde diyor ya; “Allah yolunda öldürülenler için ‘ölüler’ demeyin. Hayır, onlar diridirler, fakat siz bilemezsiniz.” diye. Evet, bir vefa borcu olarak bizler de bu ölümsüzleşen şehitlerimizi daima hafızalarımızda canlı tutup her fırsatta onları vefayla ve minnetle yâdedeceğiz. 

İsimleri tespit edilenler dışında şehitlik mertebesine ulaşmış birçok isimsiz kahramanlarımız da var elbette. Her birinin ayrı ayrı ruhları şad olsun.

Karadereliler Balkan Savaşları, Yemen isyanları, Birinci Dünya Savaşı’nın Çanakkale ve Doğu Cephesi ve Kurtuluş Savaşı yıllarında çok sayıda şehit vermiştir. Öyle ki bu dönemde Karadere’den şehit vermemiş ev yok gibidir. Hatta bazen bir evden iki-üç delikanlının, hatta ikiz kardeşlerin cepheye gidip geri dönmediği olmuş ve bu şekilde birçok hane sönmüştür.

1970’li yıllara kadar hemen her köyde Seferberlik konusu açılınca yığınla acılı ve hüzünlü hikâyeler anlatılırdı. Anlatılanların bazısı gidenlerle, bazısı da geri kalan eş ve çocuklarla ilgiliydi. Bunlardan bazıları beşikte bebeği olan yeni evlilerdi. Ortak anlatım ise geri dönemeyeceklerini sezdikleri ve toplu dualar yapıldıktan sonra yola çıktıkları şeklindeydi. Günümüze kadar çoğu karanlıkta kalmış veya şifahi olarak günümüze taşınmış şehitlerimizin adlarını eksiksiz olarak tespit etmek maalesef mümkün değildir. 

Kalkandereli şehitlerle ilgili farklı dönemlere ait üç liste oluşturulmuştur. Bunlardan en eski tarihlisi Rize’deki Şer’iye Mahkemesine ait 1853-1913 yıllarına ait yirmi iki adet defterin taranmasıyla tespit edilen şehitleri göstermektedir. Şeri’ye Sicillerindeki bu kayıtlar genelde veraset ilamlarıdır. Bizzat cephede, hudut boyunda veya silahaltında vatanî görevini yaparken vefat eden askerlerin babası veya eşi tarafından mahkemeye müracaat edilmiş ve şahitlerin şehadetiyle merhumun vârisi olduğunu ispat edip sicile işletmişlerdir. Kayıtlardan anlaşıldığına göre bu işlem bazen askerin şehit oluşundan bir-iki sene sonra, bazen de on beş-yirmi sene sonra mahkemeye müracaatla gerçekleştirilmiştir. Bu sicillerde tespit edilen Kalkandereli şehitlerin sayısı otuz dört (34) kişidir.

İkinci liste ise nüfus kayıtlarının taranması sonucu oluşturulmuştur. Seferberlik için gidip geri gelmeyenlerin nüfus kaydında “kayıp”, “harp gaibi”, “Sarıkamış gaibi”, “Rus Harbi gaibi”, “Arap Muharebesi kaybı”, “Balkan Harbi, Şark Cephesi, Erzurum, Yemen Harbi gaibi” gibi notlar düşülmüştür. Nüfus Defterlerinde her köyün şehitleri/cephe kayıplarının kaydedilmediği bilinmektedir. Bazen bir köyün kayıpları işlenmişken bitişikteki büyük bir köyün kayıpları işlenmemiştir. Hâlbuki köyün yaşlıları o köyden cepheye gidip dönmeyen çokça delikanlının bulunduğunu ifade etmektedir. Bu şekilde Nüfus Defterlerinde kayıpları işlenmeyen köyler şunlardır: Yumurtatepe, Ormanlı, Geçitli, Çayırlı, Tatlısu, Kızıltoprak, Aksu, Yolbaşı ve Yokuşlu.

Nüfus Defterlerinde şehit veya cephe kaybı olarak kaydedilmiş Karadereliler 347 civarındadır. Kayıtlara geçmemiş olanlar da hesaba katılırsa bu sayının en az iki katına çıkacağı bilinmektedir.

Kalkandereli şehitlere ait üçüncü liste ise 1986 yılından itibaren terör saldırıları sonucu şehit olan hemşerilerimizi göstermektedir. Bu listede asker, polis ve sivil olmak üzere on beş şehidimiz vardır. Tespit edilen Kalkandereli şehitlerin sayısı şimdilik toplam 400 civarındadır. Bu kahramanlarımızın adları yakın tarihte yayınlanan Karadere’den Kalkandere’ye adlı kitapta yer almaktadır.

 

 

Yazar/Haber : İshak Güven Güvelioğlu

 

Karadereden Kalkandereye Kitabında İlçemize ait ayrıntılı bilgilere ulaşabilirsiniz. 

https://www.kitapyurdu.com/kitap/kalkandere-karadereden-kalkandereye-tarih-halkiyat-ve-sahsiyetler/655572.html&filter_name=karadereden+kalkandereye

 İshak Güven Güvelioğlu

RİZE ARAŞTIRMALARI VAKFI

 


İÇİŞLERİ BAKANI YERLİKAYA’DAN BAŞKAN METİN’E ZİYARET

Rize’de Suya Evlerde Yüzde 25, İşletmelere Yüzde 38 Zam Yapıldı

Rize Artvin Havalimanı’nda Haziran Ayında 103 bin Yolcu Taşındı

HAYATIN SIFIRLA İMTİHANI

Alpay DİNCEL, Esentepe Köyü ve Kayabaşı Köyünde İncelmede Bulundu

Beyaz Karanfil Derneği, Alpay DİNCEL’i Makamında Ziyaret Etti

Sayın Alpay DİNCEL, Acem Çayı Ziyaret Etti

KALKANDERE'DE EĞİTİMDE BİR İLKİ DAHA BAŞARDI

Aydın Mertayak'a; MEB Temel Eğitim Genel Müdürlüğü Daire başkanı Sayın Bayram Gündoğar'dan Ziyaret

GÜBRE NEDİR?

Kalkandere Protokolü; Recep Büyük’ün Babası İbrahim Büyük ve Kardeşi Harun Büyük’e Ziyarette Bulundular

Kalkandere Kaymakamı Sayın Alpay DİNCEL , İlçe Protokol Üyeleri ile Bir Araya Geldi

Selam Olsun, Tanka Karşı Dimdik Duran Kahramanlara

2 Gündür Kayıptı, Cesedi Çay Bahçesinde Bulundu

Muhammet Pertek; '2 gün arayla toplayın'

Kalkandere Dere Islahı ve Duvar İnşaatı Çalışması Devam Ediyorlar

Kalkandere'de 15 Temmuz Halk Zaferi Günü Kutlamaları Yapıldı

Kalkanderespor U-11 Liginde Çeyrek Finale Yükseldi

Rize Dernekler Fedarasyonu 15 Temmuz Mesajı

15 TEMMUZ MİLLİ BİRLİK VE DEMOKRASİ GÜNÜMÜZ KUTLU OLSUN

Kalkandere'de Aşırı Yağışlar Etkili Oldu

Sayın Alpay DİNCEL Başkanlığında; KÖYDES Projeleri Değerlendirme Toplantısı Yapıldı

ÇAYKUR, PAZARLAMADA YENİ BİR YAPILANMAYA GİDİYOR.

Başkan Deniz Mehmet Şimşek Üzerinden AKP’ ye Yüklendi

ÇİFTEKÖPRÜ OVİT TURİZM PROJESİ NE OLDU ?

HÜRJET 30 Bin Feet İrtifada 0.9 mach Hıza Ulaştı

BM 'nin Gözleri Önünde Yapılan Soykırım " Srebrenitsa Katliamı "

Kalkandere Vakfı; Prof.Dr. Sayın Kemal Memişoğlu'nu Makamında Ziyaret Etti

RİDEF Yönetim Kurulu, Sayın Dr. Şuayip BİRİNCİ' Makamında Ziyaret Ettiler

RİDEVA Rize Dernekler ve Vakiflar Birliği Ailesi Prof. Dr. Kemal MEMİŞOĞLU Ziyaret Etti

Yükleniyor

HAYATIN SIFIRLA İMTİHANI

Alpay DİNCEL, Esentepe Köyü ve Kayabaşı Köyünde İncelmede Bulundu

Beyaz Karanfil Derneği, Alpay DİNCEL’i Makamında Ziyaret Etti

KALKANDERE'DE EĞİTİMDE BİR İLKİ DAHA BAŞARDI

Aydın Mertayak'a; MEB Temel Eğitim Genel Müdürlüğü Daire başkanı Sayın Bayram Gündoğar'dan Ziyaret

Kalkandere Protokolü; Recep Büyük’ün Babası İbrahim Büyük ve Kardeşi Harun Büyük’e Ziyarette Bulundular

Kalkandere Kaymakamı Sayın Alpay DİNCEL , İlçe Protokol Üyeleri ile Bir Araya Geldi

Selam Olsun, Tanka Karşı Dimdik Duran Kahramanlara

Kalkandere Dere Islahı ve Duvar İnşaatı Çalışması Devam Ediyorlar

Kalkandere'de 15 Temmuz Halk Zaferi Günü Kutlamaları Yapıldı

İÇİŞLERİ BAKANI YERLİKAYA’DAN BAŞKAN METİN’E ZİYARET

Rize’de Suya Evlerde Yüzde 25, İşletmelere Yüzde 38 Zam Yapıldı

2 Gündür Kayıptı, Cesedi Çay Bahçesinde Bulundu

Muhammet Pertek; '2 gün arayla toplayın'

ÇAYKUR, PAZARLAMADA YENİ BİR YAPILANMAYA GİDİYOR.

ÇİFTEKÖPRÜ OVİT TURİZM PROJESİ NE OLDU ?

RİDEVA Rize Dernekler ve Vakiflar Birliği Ailesi Prof. Dr. Kemal MEMİŞOĞLU Ziyaret Etti

205 BİN ÇAY MÜSTAHSİLİNİN AKIBETI,BARONLARIN İKİ DUDAĞI ARASINDA !

Rize Sahil Bisiklet Yolu Çalışmaları Devam ediyor

Yapay Zeka Yaptığı Analiz Sonucu, Rize'nin En Güzel İlçesi Olarak İkizdereyi Seçti

Kalkanderespor U-11 Liginde Çeyrek Finale Yükseldi

Kalkanderespor'dan 23 Nisan Kutlaması

Kalkanderespor-1 Kopuzlar Vakfı Veliköyspor-0

Kalkanderespor U-15 Çeyrek Finalde

Kalkandere Spor Kulüb Başkanı Mevlüt İslamoğlu Bayram Mesajı

Süper Amatör Ligi 21.Hafta Kendirli Belediyespor-0 Kalkanderespor-2

Kalkanderespor Kendirli Belediyespor Deplasmanında Galibiyet Peşinde

Kalkandere Spor Başkanı; Belediye Başkanı Seçilen Mehmet Yılmaz'a Tebrik Mesajı Yayımladı

Süper Amatör Ligi 20.Hafta Kalkanderespor-4 Madenli Belediyespor-2

Tüm Halkımız Davetlidir

LİG TABLOSU

Takım O G M B Av P
1.Galatasaray 38 33 2 3 66 102
2.Fenerbahçe 38 31 1 6 68 99
3.Trabzonspor 38 21 13 4 19 67
4.İstanbul Başakşehir 38 18 13 7 14 61
5.Kasımpaşa 38 16 14 8 -3 56
6.Beşiktaş 38 16 14 8 5 56
7.Sivasspor 38 14 12 12 -7 54
8.Alanyaspor 38 12 10 16 3 52
9.Rizespor 38 14 16 8 -10 50
10.Antalyaspor 38 12 13 13 -5 49
11.Gazişehir Gaziantep 38 12 18 8 -7 44
12.Adana Demirspor 38 10 14 14 -7 44
13.Samsunspor 38 11 17 10 -10 43
14.Kayserispor 38 11 15 12 -13 42
15.Hatayspor 38 9 15 14 -7 41
16.Konyaspor 38 9 15 14 -13 41
17.Ankaragücü 38 8 14 16 -6 40
18.Fatih Karagümrük 38 10 18 10 -3 40
19.Pendikspor 38 9 19 10 -31 37
20.İstanbulspor 38 4 27 7 -53 16